Wat is ARFID?

ARFID staat voor Avoidant/Restrictive Food Intake Disorder.

In het Nederlands betekent dit: vermijdende/restrictieve voedselinnamestoornis. Het slaat op restrictief of selectief eetgedrag met gevolgen op lichamelijk en/of psychosociaal vlak.

De subtypes van ARFID

1. Gebrek aan interesse

Lage motivatie: Er is weinig interesse in voeding en men ervaart nauwelijks een hongergevoel. Hierdoor voelen maaltijden vaak als een opgave, een ‘moetje’.
Snel verzadigd: Men raakt snel voldaan en eet vaak heel langzaam. Ook heeft men na enkele happen vaak al ‘genoeg’ of huivert men ervan om meer te eten (tot braken en kokhalzen toe).
Vergeten te eten: Door het ontbreken van een hongersignaal worden maaltijden overgeslagen of duren ze extreem lang. Vaak leidt dit tot ondergewicht.

2. Sensorische kenmerken

Zintuiglijke prikkelverwerking: Voedingsmiddelen worden vermeden op basis van textuur, geur, kleur of temperatuur.
Extreem kieskeurig: Men heeft een zeer beperkt aantal producten die ‘veilig’ voelen en wijkt hier zelden van af.
Vaste gewoontes: Zelfs een kleine verandering in hoe iets bereid is, of een nieuwe verpakking van een vertrouwd product, kan zorgen voor stress, angst en zelfs paniek.
Gevoeligheid: Dit subtype komt vaak voor bij mensen met autisme (ASS), ADHD, hoogbegaafdheid of hooggevoeligheid, waarbij prikkels sterker binnenkomen.

3. Angst voor de gevolgen

De angstreactie: Men weigert specifiek voedsel uit een intense angst om te stikken, over te geven of hevige buikpijn te krijgen.
De aanleiding: Vaak ligt de oorzaak bij een nare ervaring, zoals een verslikincident, een traumatische (eet)ervaring, een ziekenhuisopname of het moeten krijgen van sondevoeding.
De blokkade: Er is een sterke koppeling ontstaan tussen eten en gevaar. Het brein schiet in een overlevingsstand waardoor men uit zelfbescherming bepaald voedsel volledig vermijdt of overschakelt op vloeibare voeding, ongeacht hoe het smaakt.

Lees meer over diagnostiek bij ARFID

Hoe herken je ARFID?

Hoewel ARFID uiterlijk soms lijkt op anorexia nervosa, is de motivatie totaal anders. Bij ARFID speelt een verstoord lichaamsbeeld of de wens om af te vallen geen rol. Het gaat om de angst voor bepaalde voedingsmiddelen, wat zorgt voor een fysieke of mentale blokkade.

De alarmsignalen

Ondergewicht, overgewicht of stagnatie in de groei bij kinderen.
Voedingsdeficiëntie: voedingstekorten door gebrek aan vitamines en mineralen.
Afhankelijkheid van bijvoeding, voedingssupplementen of sondevoeding.
Psychosociale beperkingen, zoals angst voor familie- of verjaardagsfeestjes, op restaurant gaan,…

* Deze signalen hoeven niet allemaal tegelijk aanwezig te zijn om van ARFID te spreken.

Picky eating vs. ARFID

ARFID is geen synoniem voor ‘picky eating’ of kieskeurige eter. Het grote verschil zit in de impact op de gezondheid en het sociale leven.

Een normale fase: Picky eating is een fase binnen de normale eetontwikkeling van een kind, die meestal start tussen het eerste en tweede levensjaar. Het kind vertoont selectief eetgedrag, voornamelijk naar groenten en fruit. Deze fase is van voorbijgaande aard en loopt vaak tot de leeftijd van zes à zeven jaar.

De grens naar ARFID: Waar een kieskeurige eter vaak nog wel groeit en meedoet aan tafel, leidt ARFID tot ernstige blokkades. Een kind kan zich bijvoorbeeld schamen voor een verjaardagsfeestje, of een volwassene durft uit angst niet deel te nemen aan een bedrijfsetentje.
Preventie: Het is belangrijk om ook tijdens een picky eating-fase op een ontspannen manier verschillende voedingsmiddelen aan te bieden, om te voorkomen dat het eetgedrag escaleert naar ARFID.

ARFID in cijfers

De eerste 1000 dagen

25 tot 40% van de ouders maakt zich zorgen over het eetgedrag van hun kind.

Hoewel 1 op de 5 kinderen onder de drie jaar een eet- of drinkprobleem heeft, zijn deze gelukkig vaak van voorbijgaande aard, zoals binnen de fase van de voedselneofobie of picky eating.

ARFID bij kinderen

3 tot 5% van alle kinderen ontwikkelt de eetstoornis ARFID. Daarmee komt deze vaker voor dan anorexia nervosa.

ARFID bij volwassenen

1 tot 3% van de volwassenen worstelt met ARFID.

Omdat de eetstoornis nog relatief onbekend is, lopen velen hier al sinds hun kindertijd mee rond. Het groeit niet vanzelf over, maar gelukkig is het nooit te laat voor de juiste begeleiding.

Voor ons is het belangrijk om meer bewustwording en herkenning te creëren rond ARFID bij kinderen, jongeren en volwassenen. Daarom kan je hier gratis onze ARFID-factsheet downloaden. Voel je vrij om deze informatie te delen met vrienden, familie, scholen, kinderdagverblijven of artsen – zo helpen we samen ARFID beter begrijpen en herkennen.

DOWNLOAD HIER